Достапност до контрацепција и достапност и задоволство од здравствените услуги поврзани со репродуктивното здравје на жените во Република Македонија - Павловски, Борјан (Ревија за социјална политика/Journal of Social Policy, 2020)
Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените во РМ(ЕСЕ) во текот на 2009 година спроведе теренско истражување помеѓу населението во Р. Македонија во однос на сексуалното и репродуктивното здравјеи правата. Истражувањето се спроведе на репрезентативен примерок од 2.500испитаници, мажи и жени, од сите осум статистички региони во Македонија.Од вкупниот број испитаници, 1.346 беа жени.Во овој текст се прикажани наодите од истражувањето поврзани со: 1) знаењата, употребата и достапноста на контрацепцијата меѓу жените во РМ, и2) пристапот и достапноста на здравствените услуги за жените поврзани сосексуалното и репродуктивното здравје.Наодите од истражувањето покажаа дека употребата на контрацепцијата изаштитата при сексуални односи е на незадоволително ниво помеѓу женитеи истата е пониска помеѓу жените кои се во брак или во невенчана заедница,за разлика од жените кои не се во брак. Разлики во стапката на употребатана контрацепција се бележат помеѓу жените кои живеат во рурални и воградски средини, при што е пониска помеѓу жените од руралните средини.Разлики во користењето на контрацепција постојат и според етничката припадност на жените, при што жените Македонки во најголем процент користат контрацепција, додека жените Ромки најмалку. Главна причина за некористење на контрацепција претставува недоволната информираност на жените за средствата за контрацепција. Покриеноста на жените со примарната гинеколошка здравствена заштита исо редовни превентивни гинеколошки прегледи со ПАП-брис е на недоволнониво. Разлики во опфатеноста со примарна гинеколошка здравственазаштита се бележат помеѓу жените од руралните и градските средини, пришто состојбата е понеповолна кај жените од руралните средини. Фактори коивлијаат врз оваа состојба се: несоодветната територијална покриеност со гинеколози од примарната здравствена заштита; недоволниот број гинеколозиво примарната здравствена заштита, како и неинформираноста на жените зазначењето на редовните превентивни гинеколошки прегледи.Опфатеноста со здравствената заштита за време на бременоста и породувањето е универзална и со истата се опфатени сите жени на територијатана Р. Македонија. Меѓутоа, значителен процент жени искажуваат делумнонезадоволство од здравствените услуги добиени за време на бременоста ипородувањето.Службата за поливалентна патронажа бележи недостатоци во опфатеностана жените за време на бременоста и по породувањето.