НОЌТА KAKO МОТИВ ВО ВИЗАНТИСКАТА ИСТОРИЈА И ПОЛИТИКА (Годишен зборник на Филозофски факултет - Скопје, 2014)
Според византиското мереље па времето, ноќта започнува oдмоментот кога заоѓа сонцето (зајдисонце) и трае дo моментот когасонцето изгрева (изгрејсопце). Тој период условно е поделен па неколку дела:квечерина или самрак; вечер, ноќ и зора (утрина). Според византискотосфаќање, ноќта е време за одмор oд физичките активности и закрепнувањена телото за нapeдниот дen. Ho, ноќта има своја магична и мистичнамоќ за Византиецот, па поради тоа претставува омилепа тема замногу писатели п псториографи, кои обидувајќи ce da ви дaдaт поголеморелигиозно значење na некои настапи, нив ги поврзуваат со oддeлнuпривиденија или coнoвu na oддeлнu историски личности. Тоа ce воочувапајмногу во житијната литература и во хрониките.IJopadu обемнпот материјал и ограпичепиот простор, во овојтpyд презентираме само бел od mue ноќни мотиви. Секако, започнуваме сопрвиот христијапски влademeл Констаптип I Велики, неговото привидениеи сонот за Христовиот знак, сонот на неговата мајка за откривање паСветиот крст на кој бил распнат Исус Xpucmoc, a посочуваме и дpyгuтакви појави за изградба на цркви и манастири или за пронаоѓање нечиисвети мошти.Во вториот дeл oд mpydom навевуваме момеити od византискатаполитика во кои ноќта има посебно место. Тука, пpeд cè, cmanyвa збор заoddeлнu мисии и за однесувањето na византиските мисионери во текот паноќта, потоа oдлyκu na одделни војсководачи дa ce искористи поќта κακόмомент за извојување noбeda нaд непријателот или за лιικвuдupaњe некојузурпатор, непријател, па дури и симнување влademeл oд престолот.
Keywords: МОТИВОТ (ПОИМОТ) НОЌ; ВИЗАНТИСКА ИСТОРИЈА; ВИЗАНТИСКА ПОЛИТИКА; ИСТОРИОГРАФИЈА; ХАГИОГРАФИЈА; ЧУДА; ВЛАДЕТЕЛ