(untitled) (Годишен зборник на Филозофски факултет - Скопје, 2024)
Конвенцијата на ООН за правата на лицата со попреченост (КПЛП) со Факултативниот протокол кон неа е првиот обврзувачки правен акт и водеч- ки меѓународен инструмент во однос на правата на лицата со попреченост. Едно од начелата на КПЛП е „почитување на вроденото достоинство, инди- видуалната автономија вклучувајќи ја слободата за носење сопствени избори и самостојноста“, со што лицата со попреченост се препознаваат како носители на права имајќи ја предвид нивната специфична ситуација. КПЛП во членот 6 препознава дека „жените и девојките со попреченост се предмет на повеќекра- тна дискриминација“ и им наложува на земјите потписнички да „преземат мерки за да обезбедат нивно целосно и еднакво уживање на сите човекови права и основни слободи“. Истражувањето е направено со цел да се испита подготве- носта на државата институционално да ја покрие информираноста на девојки- те и жените со попреченост, нивната едукација по прашањето на насилство, пристап до услуги и информации соодветен на потребите на секоја категорија одделно, како и системски решенија за нивна заштита од насилство. Примене- та е квалитативна истражувачка стратегија, а истражувањето е спроведено со претставници на центрите за социјална работа, претставници од Министер- ството за труд и социјална политика, стручни лица кои се директни даватели на услуги од областа на вонсемејна заштита, како и самите девојки и жени со попреченост. Главните заклучоци кои произлегуваат од истражувањето велат дека девојките и жените со попреченост се повеќе подложни на насилство, осо- бено од страна на нивните партнери или од членови на семејството. Потребна е поголема информираност за препознавање и охрабрување за пријавување насил- ство.