(untitled) (Годишен зборник на Филозофски факултет - Скопје, 2024)
Со експанзијата на вештачката интелигенција и напредните технологии, светот во 21 век бргу се менува и наметнува нова динамика на живеење. Иако ваквите промени ги засегаат сите возрасти, помладите генерации побрзо ги прифаќаат и реагираат попозитивно на нив. Новите кохорти - генерација Z и алфа - живеат во дигитален свет кој влијае врз нивниот начин на живот, интерперсоналните релации, квалитетот на менталното здравје, психолошката благосостојба и секојдневните предизвици со кои се соочуваат. Присуството на таканаречениот „Франкенштајн ефект“ кај некои возрасни, предизвикан од брзиот развој на вештачката интелигенција и роботиката, ја одразува позицијата „луѓето против машините“, сфаќајќи ја вештачката интелигенција како закана за човештвото. Сепак, реалноста е дека дигиталниот и човековиот свет не се во конфликт, бидејќи многумина веќе секојдневно ги користат алатките на вештачката интелигенција. Таа е присутна во одредени аспекти на медицината, образованието, бизнисот, правото, земјоделието, индустријата, вселенската технологија и во многу други области. Имајќи го ова предвид, доменот на моралот се наметнува како многу важен. Едно често поставувано прашање е: Дали вештачката интелигенција има капацитет самостојно да донесува морални одлуки? Затоа, интегрирањето на моралот во алгоритмите на вештачката интелигенција е еден од приоритетите на кои интензивно работат интердисциплинарни тимови од областа на инженерството и компјутерските науки, психологијата, филозофијата, социологијата, правото итн. Овој труд го разгледува ова прашање преку презентирање на наоди од неодамнешни релевантни истражувања кои ги дискутираат предизвиците и можностите за интегрирање на димензиите на моралот и воведувањето на човечките вредности во автономните системи кои извршуваат сложени задачи.